PROF DR METIN OZATA
SEKER HASTALIGI-DIYABET ENDOKRIN UZMANI
Ana Sayfa      DIABET      UYKUSUZLUK

UYKUSUZLUK

Prof Dr Metin Özata
Yapılan bilimsel çalışmalar az uyku uyuyan veya uykusuzluk çeker kişilerde hormon ritminin bozulduğunu ve sonuçta insülin direnci ve metabolik sendrom denilen obezite, hızlı kilo alma, gizli şeker, kan şekerinde düşmelerin olduğunu ortaya koydu.
Hormonların bazıları gece uykudayken daha çok salgılanır. Eğer bu saatlerde uykuda değil ayaktaysanız salınan hormonların ritmlerinde bozukluk ortaya çıkar. Son yüzyılda insanların 1.5 saat daha az uyuduğu ve obezitenin de daha fazla arttığını gösterdi. Altı gün süreyle en fazla 4 saat uyuyan sağlıklı kişilerin kan şekeri metabolizmasının bozulduğu ortaya kondu. Çok kısa uyuyan kişilerde de bazı hormonların salınımın bozulduğu saptandı.

Gün içinde glukoz (kan şekeri) ve insülin salınımında değişiklikler olabilmektedir.Glukoz toleransı öğleden sonra ve akşamları sabaha göre daha bozuktur.


Endüstrileşmiş ülkelerde gece vardiyasında çalışan kişilerde insülin direncinin arttığı, kan yağlanarında yükseklik, şeker hastalığı ve hipertansiyonun daha fazla görüldüğü ortaya çıkmıştır. Yine vardiyalı çalışanlarda metabolik sendrom ortaya çıkabilmektedir.


Biyolojik saat dediğimiz vücudun saati de işte metabolizmayı bu şekilde etkilemektedir.


Yağ hücresinden salgılanan leptin, adipokinin, resistin gibi hormon peptidler de sirkadian ritm yani günün saatlerine göre salınım değişkenliği gösterir.


Kan basıncı da böyle bir ritm gösterir. Gündüz kan basıncı yüksek iken gece saatlerinde düşer. İnsülin direncinde ise bu durum kaybolur.


Bu bilgiler nedeniyle gece yapılan işlerin gündüze kaydırılması, sabah ve öğle fazla akşam ve gece az yenmesi , gece yeterli uyku alınması vücut ritmi açısından çok önemlidir.

.





 


.